Czym są Wedy? Madhva, jeden z głównych nauczycieli filozofii wedyjskiej, w swoim komentarzu do Wedanta-sutry (2.1.) cytuje Bhavisya Puranę:

"Za literaturę wedyjską uważne są: Rg Weda, Yajur Weda, Sama Weda, Atharva Weda, Mahabharata (która zawiera Bhagavad-gitę), Pancaratra oraz oryginalna Ramayana. Purany - dodatkowe pisma Waisznava są także literaturą wedyjską." Do literatury wedyjskiej możemy także włączyć Samhity, jak również komentarze wielkich nauczycieli, którzy kierowali biegiem myśli wedyjskiej od stuleci.

Niektórzy uczeni twierdzą że jedynie cztery oryginalne Wedy - Rg, Atharva, Yajur i Sama - są autentyczną literaturą wedyjską. Jednak same Wedy nie potwierdzają tego poglądu, podobnie jak i najwybitniejsi nauczyciele wedyjscy, a wśród nich Śankara, Ramanuja i Madhva. Chan-dogya Upanisad (7.1.4) wymienia Purany oraz Itihasy (ogólnie znane jako dzieła historyczne",) jako piątą Wedęitihasa-puranah-pancamah vedanam vedah. Bhagavata Purana (1.4.20) potwierdza to: "Historyczne fakty oraz autentyczne opowiadania przedstawione w Puranach zwane są piątą Wedą."

Jednakże w każdym przypadku, aby jakieś dzieło można było uznać za należące do literatury wedyjskiej, musi ono posiadać ten sam cel co oryginalne teksty wedyjskie. Wedyjskie pisma święte (śastry) tworzą spójną całość i posiadają spójną konkluzję (siddhanta). Zatem każde z dzieł, które w szczegółach rozwija wedyjską siddhantę, bez zmiany jej znaczenia, możemy uznać za autentyczne pismo wedyjskie, nawet jeśli dzieło to nie jest jednym z oryginalnych pism świętych. Faktem jest, że wedyjska tradycja wymaga dalszych autorytatywnych dzieł, które będą wyrażać wedyjskie przesłanie stosownie do czasu i miejsca. Jednak, aby te rozwinięcia literatury wedyjskiej były autentyczne, muszą one ściśle odpowiadać doktrynom Wed, Puran i Wedanta-sutry.

Pisma wedyjskie nie są ani martwe ani archaiczne. Każdą literaturę - czy to starą czy nową - musimy uznać za niewedyjską jeśli odchodzi ona od wedyjskiej siddhanty. Dlatego też buddyzm, dżinizm i sikhizm, mimo iż wyrastają na gruncie literatury wedyjskiej, nie są uważne za wedyjskie. Nawet koncepcja hinduizmu jest obca wedyjskiej konkluzji.

Wedyjskie pisma święte są bardzo obszerne. Sama Rg Weda zawiera 1017 hymnów, Mahabharata składa się ze 110 tysięcy dwuwierszy, a osiemnaście głównych Puran zawiera setki tysięcy wersetów. Możemy zapytać "Dlaczego te pisma istnieją? Skąd pochodzą? Kto je napisał?". Jednak odpowiedzi na te pytania należy szukać w samych śastrach wedyjskich.

Cel literatury wedyjskiej

Głównym celem literatury wedyjskiej jest przekazanie wiedzy o samorealizacji, a tym samym o wyzwoleniu od cierpienia (moksa). Ogólnie rzecz biorą, uczeni zgadzają się, że celem myśli indyjskiej jest znalezienie prawdy, której poznanie prowadzi do wolności. Każdy system indyjski poszukuje prawdy, lecz rozumianej nie jako akademicka wiedza dla samej wiedzy, lecz tej prawdy, która wyzwoli wszystkich ludzi. W rzeczywistości myśl indyjska poszukuje nie informacji lecz transformacji. Bhagavad-gita opisuje wiedzę jako uznanie znaczenia samorealizacji i filozoficznego poszukiwania Absolutnej Prawdy. Jednak ludzie myślący, że czynią postęp na ścieżce materialnego szczęścia nie usiłują zmienić samych siebie. Dlatego też innym ważnym zrozumieniem jest: janma-mrtyu-jara-vyad-hi-duhkha-dosanudarśanam, czyli "dostrzeganie zła związanego z narodzinami, śmiercią starością i chorobami". (Bhagavad-gita 13.9). Literatura wedyjska bezkompromisowo zapewnia, że pomimo swych pozornych radości, materialne życie jest cierpieniem. Wiedza wedyjska ma wyzwolić od tego cierpienia tych, którzy szczerze poszukują.

Według Bhagavad-gity (8.16) "Wszystkie planety w materialnym świecie, od najwyższej do najniższej, są miejscami niedoli powtarzających się narodzin i śmierci". Oprócz powtarzających się cierpień związanych z narodzinami, starością , chorobami i śmiercią pisma wedyjskie opisują inną grupę trojakich nieszczęść: cierpienia wypływające z samego ciała i umysłu, cierpienia zadawane przez inne istoty żywe, oraz cierpienia wynikające z naturalnych klęsk żywiołowych (takich jak mrozy, upał, powodzie, trzęsienia ziemi i suszeMistrzowie wedyjscy dowodzą, że jeśli nawet nie byłoby tych ostatnich cierpień nikt nie mógłby ). znaleźć szczęścia w tym materialnym świecie, bowiem siły czasu i śmierci zmuszają każdego do opuszczenia jego pozycji. Mało tego, sanskrycka nazwa Ziemi to Mrtyuloka - miejsce śmierci. Jest ona również miejscem cierpienia (duhkhalayam) i jest tymczasowa (aśaśvatam) (Bg. 8.15).

Słysząc tak jednoznaczną analizę życia w materialnym świecie, Albert Schweitzer nazwał filozofię wedyjską “negacją świata i życia.”. Inni stwierdzili, że Wedy nauczają pesymizmu i fatalistycznej rezygnacji. Lecz gdy przyjrzymy się Wedom nieco dokładniej, zauważymy, że uczą one czegoś zupełnie przeciwnego. Stoją one na stanowisku, że celem ludzkiego życia nie jest pogodzenie się z tym tymczasowym i marnym światem, lecz dążenie do trwałego szczęścia.

Dla ludzi, którzy postępują według tej formuły, życie jest szansą do osiągnięcia zwycięstwa nad śmiercią. Według koncepcji wedyjskiej właśnie ten neguje życie, kto utożsamia to iluzoryczne ciało z jaźnią i uważa, że ten tymczasowy świat jest wszystkim. Taka osoba marnuje szansę daną ludzkiej istocie, szansę poznania Najwyższego.

Pierwszy werset Wedanta-sutry (athato brahma-jijnasa) jest deklaracją i zaproszeniem: "Zatem teraz zbadajmy Absolutną Prawdę". Wedy zalecają ludziom wejście na ścieżkę wyzwolenia. W jednej z bengalskich pieśni znajdujemy następujące słowa: "Pan Gauranga woła: obudźcie się śpiące dusze! Jak długo będziecie spać na kolanach tej czarownicy zwanej Mayą (materialną iluzją)?".

Wedy opisują wyzwolenie jako specjalny przywilej dany istotom ludzkim, a nie niższym gatunkom. Dlatego ludzkie ciało porównywane jest do łodzi, którą można przepłynąć ocean transmigracji (cykl narodzin i śmierci), wędrówki duszy w świecie. Wedyjski nauczyciel, który poznał Wedy, jest jak dobry kapitanwedyjskie hymny są jak sprzyjające wiatry. Osoba, która nie przepłynie tego oceanu, uważana , a jest za nieinteligentną bowiem filozofia wedyjska neguje znaczenie jakiejkolwiek innej wiedzy nie prowadzącej do przerwania cierpienia. Garga Upanisad mówi: "Ubogi w wiedzę jest ten, kto jako ludzka istota nie rozwiązuje problemów życia i opuszcza ten świat jak kot czy pies, nie rozumiejąc nauki o samorealizacji".

Pochodzenie Wed

Brhad-aranyaka Upanisad (2.4.10) informuje nas: "Rg Weda, Yajur Weda, Sama Weda i Atharva Weda oraz Itihasy (historie takie jak Mahabharata i Purany) powstały z wydechu Absolutnej Prawdy. Tak jak oddychamy bez żadnego trudu, tak też one powstały z Najwyższego Brahmana, bez żadnego wysiłku z Jego strony". Według tradycji wedyjskiej Wedy są absolutne i są same dla siebie autorytetem. W swych wyjaśnieniach polegają na samych sobie. Tę samą zasadę słyszymy z ust Śri Kryszny w Bhagavad-gicie (3.15): brahmaksara samudbhavam - "Wedy są bezpośrednią manifestacją Najwyższego Osobowego Boga". Komentator Sridhara svami (Bhavartha-dipika 6.1.40) mówi, że Wedy są w najwyższym stopniu autorytatywne, ponieważ pochodzą od samego Pana Narayana (Naywyższego Osobowego Boga). Śri Jiva Gosvami wskazuje, że wedyjskie pismo święte Madhyandina-śruti mówi o tym, że wszystkie Wedy (Sama, Atharva, Yajur i Rg) jak też Purany oraz Itihasy powstały z oddechu Najwyższej Istoty. Wreszcie Atharva Weda stwierdza, że to właśnie Kryszna, który na początku obdarzył Brahmę wiedzą, w przeszłości ustanowił wiedzę wedyjską.

Tak więc, jak widzimy, wedyjskie pisma święte same opisują swoje pochodzenie. Pisma święte opisują się jako apauruseya, co oznacza, że nie pochodzą one od żadnej materialnie uwarunkowanej osoby, lecz od Najwyższego (a więc ze źródła transcendentalnego w stosunku do ziemskiego dualizmu). Na początku stworzenia wiedza wedyjska została przekazana Brahmie. Brahma z kolei pouczył Naradę, którego nauki pojawiają się w całej literaturze wedyjskiej.

Wiedza wedyjska uważana jest za wieczną, ale ponieważ materialny kosmos ulega ciągłym zmianom, nauki wedyjskie wymagają ciągłego potwierdzania. Chociaż materialny kosmos jest także uznawany za wieczny, to jednak przechodzi on przez etapy stworzenia, utrzymywania i zniszczenia. Dawniej Wedy były przekazywane ustnie, ale potem mędrzec Vyasadeva zapisał je wszystkie dla przyszłych pokoleń.


(Wybrane fragmenty z książki Satsvarupy Dasa Gosvamiego p.t.: "Czym są Wedy?")